Ouderschap: wat is de Pikler-visie?

Ouderschap is een reis vol ontdekkingen, zowel voor de ouders als voor het kind. We zijn altijd op zoek naar wat het beste is voor ons kind en hoe wij als ouders daar aan bij kunnen dragen. We verdiepen ons in de Pikler-visie, waarbij voornamelijk gekeken wordt naar een competent kind.

De Pikler-visie, ontwikkeld door de Hongaarse kinderarts Emmi Pikler, benadrukt het belang van vrije beweging en respect voor de eigen tijd en het eigen ritme van het kind. Hoe kunnen wij deze visie toepassen in ons dagelijks leven met ons kind?

Een competent kind?

Een ‘competent’ kind betekent dat het alles in zich heeft om te kunnen leren, ontdekken en ontwikkelen. Kinderen zijn van nature leergierig en ontwikkelen zich het beste als zij de vrijheid krijgen om zelf initiatieven te kunnen nemen.

De Pikler-visie draait om het bieden van een veilige en uitnodigende omgeving waarin kinderen op hun eigen tempo de wereld kunnen verkennen. Dit betekent dat volwassenen zich meer zouden moeten opstellen als observatoren en begeleiders in plaats van leermeesters. Meer kijken in plaats van doen.

De basis rugligging: een belangrijk uitgangspunt

Een kernprincipe binnen de Pikler-methode is het belang van de rugligging bij baby’s. Dit is niet zomaar een positionering, maar een fundamentele basis voor hun ontwikkeling. Hier zijn een paar redenen waarom de rugligging zo belangrijk is:

1.⁠ ⁠Vrijheid van beweging: wanneer een baby op zijn rug ligt, heeft het de vrijheid om de armen en benen te bewegen zonder belemmeringen. Dit is cruciaal voor het ontwikkelen van de spieren en het coördinatievermogen.

2. ⁠Zelfontdekking: in deze positie kan een baby zichzelf beter leren kennen. Het kan naar de eigen handen en voeten kijken, ermee spelen en zo de grenzen van het lichaam ontdekken.

3.⁠ ⁠Veiligheid: rugligging is de veiligste slaaphouding voor baby’s. Het vermindert het risico op wiegendood (Sudden Infant Death Syndrome, SIDS).

Maar hoe pas je de Pikler-visie toe in de praktijk?

Het toepassen van de Pikler-visie en de basis rugligging is eigenlijk vrij eenvoudig. Hier zijn een paar praktische tips:

1.⁠ ⁠Creëer een veilige ruimte: zorg voor een veilige en rustige plek waar een kind vrij kan bewegen. vermijd actief speelgoed (speelgoed met geluid of een voorbestemd doel) en houd het rustig.

2.⁠ ⁠Stimuleer vrij spel: leg je baby op zijn rug en plaats een paar interessante objecten binnen handbereik om het hoofd heen, maar niet direct in zijn handen. Laat het kind zelf proberen deze objecten te bereiken. Dit stimuleert niet alleen de motorische vaardigheden maar ook het probleemoplossend vermogen. Denk aan materialen als een vergiet, een doek of een kommetje.

3.⁠ ⁠Observeer in plaats van intervenieer: het kan verleidelijk zijn om je baby te helpen als het moeite heeft met het bereiken van een speeltje, maar probeer in plaats daarvan te observeren. Laat het kind de tijd nemen om het zelf te ontdekken en op te lossen. Het geeft een kind een voldaan gevoel als het hem of haar zelf is gelukt.

4.⁠ ⁠Respecteer het eigen tempo: elk kind ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Forceer je baby niet om sneller te rollen, zitten of kruipen dan hij zelf kan. Vertrouw op natuurlijke ontwikkeling en geniet van de kleine stappen die het kind maakt. Door een beweging te forceren, wordt er meer van een lichaam verwacht dan dat de hersenen en spieren aankunnen.

Wat zijn de voordelen van de Pikler-visie?

Ouders die de Pikler-methode toepassen, merken vaak dat hun kinderen zelfverzekerder en zelfstandiger worden. Door je kind de ruimte en tijd te geven om op eigen tempo te ontwikkelen, creëer je een basis van vertrouwen en respect. Dit leidt niet alleen tot fysiek sterke kinderen, maar ook tot emotioneel veerkrachtige individuen.